• Aleksandar Radić

Zastavin trocevac iz ratnog plena u vojsci Azerbejdžana

25/10/2021

Oklopno vozilo MT-LB sa protivavionskim topom M55A4 na vezbi u Nahičevanu (screenshot: YouTube kanal Ministarstva odbrane Azerbejdžana)

Na vidio snimicima Ministarstva odbrane Azerbejdžana sa nedavne zajedničke vežbe sa Turskom vojskom primećen je guseničar MT-LB naoružan sa Zastavninim trocevnim protivavionskim oruđem M55A4 kalibra 20 mm.


Poreklo borbenog oruđa je ratni plen iz 44-dnevnog rata prošle jeseni kada su Jermeni ostali bez znatnog broja MT-LB naoružanih sa oruđima M55A4B1 i M55A3B1. Na snimku se vidi da je MT-LB prebojan u jednoličnu boju peska pre nego što je dodeljen jedinicama razmeštenim u izolovanoj enklavi Nahičevan gde je od 5. do 8. oktobra održana zajednička Azersko-Turska vežba "Neraskidivo bratstvo-2021".


Trocevac je u scenariju vežbe podržavao jedinice koje su se borile za osvajanje fortifikacije na jednom planinskom vrhu.


Jermeni su iz viškova Vojske Srbije pred rat nabavili oruđa 20/3 mm M55 preko privatne firme Vektura trans registrovane u Beogradu iza koje je navodno trgovac oružjem Slobodan Tešić.


Različito naružanje prevezeno je iz Niša i Beograda na aerodroma Jerevan 2019. i 2020. Jermeni su trocevce postavili na zadnji deo borbenih mašina MT-LB; proizvoda sovjetske industrije koji je poznat kao izdržljivo vozilo izuzetne prohodnosti.


Jedino naoružanje tih vozila u osnovnoj varijanti je mitraljez kalibra 7,62 mm. Sa trocevcem to su postala vozila korisna za vatrenu podršklu u dejstvo po živoj sili i u ograničenoj meri za protivvazdušnu odbranu.


U toj nameni trocevac je davno prevaziđen i zato je tokom reorganizacije Vojske Srbije provedene od juna 2006. do jula 2007. povučen iz naoružanja u svim varijantama i vučnim i samohodnoj BOV-3 (M55A4M1).


U ratu na Kavkazu Jermeni su prema Oriks blogu ostali su bez 35 komada MT-LB sa trocevcima M55 obe varijante.


Taj blog je pretraživao internet i pažljivo analizirao azerbejdžanske snimke iz zvaničnih izvora, zatim društvene mreže na koje su azerski ratnici stavljali fotografije i novinarske izveštaje. ustanovili su da se na snimcima dejstva dronova Bajraktar TB2 turske proizvodnje vidi uništenje sedam MT-LB sa M55 i jedan koji je oštećen i kasnije postao ratni plen.


Zatim najmanje dva MT-LB uništena su sa protivoklopnom vođenom raketom SPIKE izraelske proizvodnje. Jedan je izgorio pogođen projektilom koji nije identifikovan na osnovnu snimaka. Preostalih 24 komada Azerbejdžanske snage pronašle su na raznim mestima na terenu u popravljivom stanju.


Trocevna oruđa porodice M55 izrađivana su u Kragujevcu od 1956. godine u velikim serijama. Izvožena su od San Salvadora do Indonezije